آیه ۳۵ سوره احزاب؛ تجلی کرامت انسانی زنان در اسلام

پژوهشگر تفسیر گفت: آیه ۳۵ سوره احزاب نمونه‌ای از دیدگاه وسیع و کارکردهای عمیق فرهنگی اسلام در زمینه احیای کرامت انسانی زن است؛ در جامعه‌ای که زن از ارزش چندانی برخوردار نبود.

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، معصومه تقوی در تفسیر آیه ۳۵ سوره احزاب عنوان کرد: این آیه به‌طور صریح به برابری زن و مرد را در پیشگاه خداوند تأکید می‌کند و ده ویژگی مشترک برای هر دو جنس برمی‌شمارد که شامل ایمان، اطاعت، راستگویی، صبر، خشوع، انفاق، روزه‌داری، پاکدامنی و ذکر بسیار خداوند است. این آیه نشان می‌دهد که ارزش و پاداش الهی به جنسیت وابسته نیست، بلکه به اعمال، صفات اخلاقی و معنوی افراد مرتبط است.

بنا بر روایت حوزه نیوز، وی ادامه داد: خداوند در آیه می‌فرماید: «إِنَّ الْمُسْلِمِینَ وَالْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَالْقَانِتِینَ وَالْقَانِتَاتِ وَالصَّادِقِینَ وَالصَّادِقَاتِ وَالصَّابِرِینَ وَالصَّابِرَاتِ وَالْخَاشِعِینَ وَالْخَاشِعَاتِ وَالْمُتَصَدِّقِینَ وَالْمُتَصَدِّقَاتِ وَالصَّائِمِینَ وَالصَّائِمَاتِ وَالْحَافِظِینَ فُرُوجَهُمْ وَالْحَافِظَاتِ وَالذَّاکِرِینَ اللَّهَ کَثِیرًا وَالذَّاکِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِیمًا؛ مسلماً خدا برای مردان و زنان مسلمان، مردان و زنان با ایمان، مردان و زنان عبادت پیشه، مردان و زنان راستگو، مردان و زنان شکیبا، مردان و زنان فروتن، مردان و زنان صدقه دهنده، مردان و زنان روزه دار، مردان و زنان حفظ کننده خود از پلیدی های جنسی، مردان و زنانی که بسیار یاد خدا می کنند، آمرزش و پاداشی بزرگ آماده کرده است.

پژوهشگر تفسیر افزود: همان گونه که روشن است هر زبانی، دارای ضوابط، قواعد و دستورات خاصی است. یکی از قواعد ادبی زبان عربی، کاربرد ضمیر و صفات مذکّر و مؤنّث است که دارای سه حالت است: اگر گفت وگو فقط درباره مردان باشد، صیغه «مذکّر» به کار می رود. اگر سخن فقط درباره زنان باشد، صیغه «مؤنّث» به کار می رود. اگر طرف محاوره هم مردان باشد و هم زنان، از صیغه «مذکّر» استفاده می شود و این به جهت «قاعده تغلیب» در ادبیات است.

وی گفت: از آنجایی که هم در جامعه صدر اسلام و هم در اجتماع مطلوب و آرمانی اسلام، حضور مردان در بیرون خانه بیشتر بوده و باید باشد، به مراتب بیش از زنان در صحنه های اجتماعی حضور داشته و دارند، در نتیجه خطابات بیشتر در عمل و در واقع، متوجّه آنان است. این مطلب بدان معنا نیست که به مردان اصالت داده شده است و زنان اساساً به شمار نیامده بلکه علّت اصلی این گونه خطاب ها، همین است که مکالمه پیامبر (ص) به عنوان رسول و واسطه در ابلاغ پیام به طور طبیعی بیشتر با مردان جامعه است. همچنین «زن» به عنوان ناموس خلقت است و حیا و متانت اقتضاء می کند هر چه کمتر در محاورات عمومی مورد خطاب قرار گیرد و این فرهنگ در خانواده های مومن به طور معمول رعایت می شود.

تقوی بیان کرد: آیه ۳۵ سوره احزاب آیات درخشان، مرتبط با موضوع زن و گویای تساوی زن و مرد در پیمودن مدارج کمال است. مراحل مختلف کمال شامل: اسلام، ایمان، قنوت، صدق، صبر، خشوع، تصدّق، صوم، پاکدامنی و ذکر کثیر، برای مرد و زن به طور یکسان مطرح است؛ و زن و مرد می توانند این مدارج را طی کرده و به شخصیت والای انسانی دست یابند.

وی اظهار کرد: زمینه نزول آیه، اظهار نگرانی «اسماء بنت عمیس» و بنا به روایتی اظهار نگرانی «امّ سلمه» نسبت به نازل نشدن آیاتی از قرآن در تمجید از زنان مؤمن بوده است. وی این امر را به رسول (ص) شکایت برد. سپس این آیه با اعلان اینکه بهره مندی از مغفرت و پاداش الهی، منوط به کسب فضیلت هایی برای مؤمنان است، نازل شد. در واقع این آیه از زنان، در برخورداری از منزلت مساوی با مردان در پیشگاه خداوند حمایت کرده است.

پژوهشگر تفسیر اضافه کرد: شأن نزول آیه نشان می دهد، اعتراضاتی که امروزه در ارتباط با نگرش متفاوت به زنان و مردان در زمینه مسایل گوناگون مطرح است، مسایل جدید و نوپایی نیست؛ بلکه این ایرادهای مغرضانه و یا شبهات صادقانه، از صدر اسلام مطرح بوده که در آیات و روایات منعکس است. به عقیده سیّد قطب، این آیه، زن را هم ردیف مرد آورده و او را در پیوند و ارتباط با خداوند، هم چنین در کسب کمالات، همسان مرد دانسته و این در حقیقت اقدام عملیِ اسلام در جهت بالا بردن ارزش زن و ارتقای بینش جامعه نسبت به جایگاه زن است.

وی ادامه داد: مرحوم علامه طباطبایی، ذیل آیه می‌گوید: «براساس این آیه، اسلام معتقد است که زن و مرد در سایه اسلام و ایمان می توانند به کرامت شایسته خویش دست یابند و از این نظر میان زن و مرد تفاوتی نیست.»

تقوی با اشاره به اینکه این آیه ده ویژگی سرنوشت ساز از معیارهای ارزش را در ابعاد مختلفِ اعتقادی، اخلاقی و عملی بر شمرده و بر مشترک بودن این معیارهای کلّی تأکید کرده است، گفت: تفسیر نمونه ضمن اینکه آیه را سخنی جامع و پُرمحتوا درباره همه زنان و مردان و صفات برجسته آنها دانسته است، اوصاف مذکور در آیه را به نحو زیر دسته بندی کرده است.

وی افزود: بخشی از این اوصاف دهگانه از مراحل ایمان سخن می گوید. قسمت دیگری، پیرامون کنترل زبان و شکم و شهوت جنسی که سه عامل سرنوشت ساز در زندگی و اخلاق انسان ها است، بحث می کند و در بخش دیگری از مسأله حمایت از محرومان و ایستادگی در برابر حوادث سخت و سنگین یعنی صبر، که ریشه ایمان است و سرانجام از عامل تداوم این صفات یعنی ذکر پروردگار سخن می‌گوید.

پژوهشگر حوزوی یادآور شد: این آیه در حقیقت نمونه‌ای از دیدگاه وسیع و کارکردهای عمیق فرهنگی اسلام در زمینه احیای کرامت انسانی زن است؛ در جامعه‌ای که زن از ارزش چندانی برخوردار نبود.

کد خبر 2045593

برچسب‌ها

خدمات گردشگری

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
0 + 0 =

آخرین اخبار

پربیننده‌ترین