بناها و مناطق تاریخی و باستانی فراوانی را میتوان در جای جای این کره خاکی مشاهده کرد که هر یک اسرار و رازهای بیشماری را در دل خود نهفته دارند. بناهایی که در نگاه نخست شاید عوارض و پدیدههای ساده زمینشناختی به نظر آیند اما با توجهی بیشتر به آنها میتوان به دخالت هنرمندانه انسان در خلق آنها پیبرد.
بسیاری از باستانشناسان علاقهای وصفناپذیر به شناخت این پدیدههای کهن و اسرارآمیز دارند بهگونهای که حتی مدعی کشف بناهای خیالی در کاوشهای خود شدهاند.
آنچه در ادامه خواهید خواند معرفی 7 بنای تاریخی جهان است که هنوزهم اسرار نهفته در آنها برای باستانشناسان برملا نشده است، اگرچه سالیان درازی از زمان کشف آنها میگذرد.
گوبکلی تپه؛ ترکیه:
باستانشناسان در سال 1994 کشفی اعجابانگیز کردند که نشان میداد انسانها 10هزار سال پیش از میلاد به یکجانشینی روی آورده بودند درحالی که طبق یافتههای پیش از آن، این روش زندگی به 8 هزار سال پیش از میلاد تعلق داشت. این اکتشاف که در یک منطقه روستایی در ترکیه به نام «گوبکلی تپه» رخ داد، پرسشهای متعددی را درباره مسیر تکامل بشر در ذهن محققان پدید آورد.
دانشمندان به سبب وجود حفرههای متعددی مربوط به ستونهای سنگی غولپیکر که نقش و نگارهایی از حیوانات مختلف روی آنها حکاکی شده است، منطقه گوبکی تپه ترکیه را قدیمیترین عبادتگاه جهان اعلام کردند. این یافتهها نشان داد که سازندگان این بناها شکارچیان نیمه کوچنشین بودهاند و از صنعت کشاورزی که در حدود 500 سال بعد به این منطقه آورده شد، هیچگونه اطلاعی نداشتند.
اهرام ثلاثه؛ مصر:
اهرام بزرگ مصر که حدود 5هزار سال پیش در بخشی از شهر امروزی قاهره ساخته شدند، حس تکریم مصریان باستان را نسبت به فراعنه و پیچیدگیهای موجود در نگرش و اعتقاد آنها به دنیای پس از مرگ نشان میدهد. کاوش در این بناهای باستانی به صدها سال پیش بازمیگردد، اما همچنان ناگفتنیهای بسیاری درباره نحوه ساخت این بناهای هرمیشکل وجود دارد.
باستانشناسان هنوز هم دالانها، لایهها و زهکشیهای جدیدی را هنگام کاوشهای خود در داخل اهرام مییابند که سرنخهای تازهای از سازندگان اهرام و نحوه و علت ساخت این هرمها را در اختیارشان قرار میدهد.
خطوط نازکا؛ پرو:
خطوط نازکا در کشور پرو، منطقهای است که تماشای آن از سطح زمین عجیب به نظر نمیرسد اما دیدن آن از آسمان آنچنان که در تصاویر هوایی گرفته شده در دهههای 20 و 30 میلادی دیده میشود ــ انسان را به تعجب وا میدارد.
باستانشناسان معتقدند این اشکال زیبا که مشتمل بر صدها شکل هندسی و تصاویری از حیوانات و گیاهان گوناگون همراه با چهرههای انتزاعی است، بیش از 2 هزار سال پیش توسط مردمان قبیله نازکا در پرو کشیده شدهاند. افرادی که بهراحتی سنگهایی با سطوح سرخرنگ را از بدنه زمین و کوهها خارج کرده و سطح روشنتر زمین را با طرحهایی که خود انتخاب کرده بودند، تزیین کردهاند.
این تصاویر شگفتآور، ایدههای مختلفی را در ذهن نظریهپردازان حوزه زمینشناسی پدید آورد؛ مثلا حضور بیگانگان فضایی در زمین و علم ستارهشناسی باستان. امروزه بسیاری از محققان بر این باورند که خطوط نازکا تنها یک روش سنتی برقراری ارتباط با خدایانی بوده که مردمان این قبیله میپرستیدند.
اسطرلاب آنتیکتیریا؛ یونان:
بیش از یک قرن پیش، باستانشناسان در سواحل یونان موفق به کشف دستگاهی عجیب از یک کشتی باری 2هزار ساله شدند که تبدیل به یکی از پیچیدهترین اکتشافات باستانشناسی عصر خود شد. این دستگاه، یک ماشین دایرهای برنزی بود که دندههای تو در تو و پیچیدهای داشت و شکلهای عجیبی نیز در اطراف آن دیده میشد.
باستانشناسان ابتدا آن را اسطرلاب ویژه دریانوردی معرفی کردند اما تحقیقات صورت گرفته درباره کاربری و نحوه عملکرد آن نشان داد که این دستگاه یک تقویم ستارهشناسی بسیار پیچیده و در نوع خود پیشرفته بوده است.
باید گفت این دستگاه یکی از پیچیدهترین ماشینآلاتی است که از آن دوره به جا مانده و در اختیار دانشمندان قرار گرفته است؛ دستگاهی که نمونه مشابه آن حدود هزار سال بعد ساخته شد.
تله حیوانات؛ صحرای مصر:
کشف دیوارهای سنگی کوتاه در خط مرزی مصر، اردن و فلسطین به کمک تصاویر هوایی در اوایل قرن بیستم میلادی معمای تازهای را درباره فعالیتهای تمدنهای گذشته برای باستانشناسان به وجود آورد. این دیوارها که حدود 64 کیلومتر امتداد دارند بدان سبب که که به کمک تصاویر هوایی شناخته شدند، «کایت» نام گرفتند. دانشمندان در بررسیهای خود دریافتند این دیوارهای دور افتاده، در سال 300 پیش از میلاد بنا شده اما برای سالیان متمادی متروک ماندهاند.
محققان در مطالعات اخیر خود دریافتند هدف از ساخت این دیوارها ایجاد فضایی قیف مانند برای حیوانات وحشی و هدایت آنها به گودالهای کوچک بوده است؛ جایی که شکارچیان بهراحتی قادر به کشتن حیوانات در شمار بسیار زیاد بودند. این ابتکار نشان میدهد که ساکنان و شکارچیان منطقه بیش از نیاکان خود از رفتار حیوانات اطراف خود شناخت داشتند.
استونهنج؛ انگلستان:
استونهنج یا سنگهای نگهبان از جمله بناهای باستانی در انگلستان به شمار میآید که علاوه بر داشتن عمری طولانی یکی از مشهورترین مناظر دستساز بشر در جهان است. این حلقه ساخته شده از سنگهای عظیم در حدود 4 هزار سال پیش بنا و به شاهکار معماری این دوره از تاریخ انگلستان تبدیل شد.
از زمان کشف این بنا به دست باستانشناسان تاکنون، ایدهها، نظریهها و فرضیههای متفاوتی درباره علت و چگونگی ساخت آن مطرح شده است. بسیاری از این نظریهها مبنی بر این است که استونهنج یک رصدخانه یا یک معبد برای درمان بیماران بوده است.
آتلانتیس؛ یونان:
شهر گمشده آتلانتیس تنها به یونان تعلق ندارد بلکه نشانههایی از آن در اکتشافات صورت گرفته در ژاپن، کوبا و باهاماس نیز دیده شده است.
این شهر اولین بار در سال 360 پیش از میلاد توسط افلاطون معرفی شد؛ شهری که تا پیش از غرق شدن در حدود 10 هزار سال پیش یکی از قدرتمندترین نیروهای دریایی زمان خود را دارا بود. باستانشناسان اعلام کردند نشانههایی از این شهر در نقاط مختلفی از جهان کشف شده است. تاکنون دلایل محکمی برای موجودیت آتلانتیس اعلام نشده است، اما این شهر همچنان یکی از اسرارآمیزترین اکتشافات باستانشناسی به شمار میآید.
47301