ابوالفضل خدائی: اواخر بهمن ماه سال گذشته بود که رویت یک ماکت از نوع جنگنده سوخو ـ ۳۵ در پایگاه عقاب ایران خبرساز شد. رسانه های غربی از جمله نیویورک تایمز انتشار تصاویر ماهواره ای در این زمینه را آماده سازی و مقدمه ای برای دریافت این جنگنده از سوی ایران تلقی کردند. در همین برهه زمانی بود که رسانه های صهیونیستی از جمله تایمز آو اسرائیل با اتکا به مقامات اطلاعاتی غرب با انتشار خبری مدعی شدند که روسیه خود را برای ارسال ۲۴ فروند جنگنده سوخو ـ ۳۵ به ایران در آیندهای نزدیک مهیا میکند. یعنی جنگنده هایی که در ابتدا قرار بود برای مصر تامین شود اما به نوشته این رسانه، آمریکا مانع نهایی شدن این توافق شده است.
در واقع موضوع بر سر این مساله بود که قاهره از بیم تحریمهای امریکا و تعلیق کمک سالانه ۱.۳ میلیارد دلاری به دنبال لغو این قرارداد نظامی خواهد بود. به ادعای این رسانه سنگاندازی آمریکا باعث شده تا مسکو به فکر خریدار تازهای افتاده و در نتیجه تهران را به عنوان مشتری جدید پیدا کند. حتی ادعا شد که خلبانان ایرانی پیشتر از این جنگندهها به طور آزمایشی استفاده کردهاند.
اما با گذشت هفت ماه از این گمانه زنی ها اتفاق خاصی رخ نداد تا اینکه در شهریورماه امسال و در راستای قراردادهای رسمی تهران و مسکو، خبر ورود جنگنده های آموزشی ـ رزمی یاک ـ ۱۳۰ به طور رسمی از سوی ایران تأیید شد. مسأله ای که بار دیگر با خود گمانه زنی های جدیدی را به همراه آورد اما همچنان این تحلیل وجود داشت که تحویل یاک ـ ۱۳۰ گامی قطعی برای تحویل سوخو ـ ۳۵ نیست اما این مساله علاوه بر نوسازی ناوگان هوایی، به طور حتم می تواند ایران را به بهره برداری از جنگنده های پیشرفته روسی نزدیک می کند.
درست چند روز پس از ورود جنگنده های یاک ـ ۱۳۰ به تهران بود که سفر سرگئی شویگو وزیر دفاع روسیه در اواخر شهریورماه در کانون توجهات قرار گرفت و بحث پیگیری ها در زمینه خریدهای نظامی را بر سر زبان ها انداخت. شویگو نیز در بیانیه ای درباره سفرش به ایران اینگونه توضیح داد: « روابط روسیه و ایران در زمینه دفاعی به نحو پویایی در حال توسعه است. میزان دیدارها در سطوح مختلف افزایش یافته است. روابط روسیه و ایران در حوزه دفاعی به خوبی توسعه می یابد.»
>>>>بیشتر بخوانید:
سرعتبخشی روسیه به خط تولید سوخو ـ ۳۵/ ایران سهمش را از قرارداد میگیرد؟
مزیت جنگندههای سوخو ـ ۳۵ برای ایران/ موازنه قدرت در منطقه تغییر میکند؟
اگرچه روسیه بر ارتقای روابط دفاعی با ایران تأکید می کند اما برخی معتقدند که این کشور برای اجرایی کردن قراردادهای تسلیحاتی و تحویل جنگنده های سوخو ـ ۳۵ به ایران در بحبوحه جنگ اوکراین با مشکلات و محدودیت هایی روبرو است و اگرچه خط تولید این جنگنده ها به طرز قابل توجهی شدت گرفته اما مسکو در راستای نیازهای نظامی خود اولویت را بر طبق نیازهای داخلی برنامه ریزی کرده است.
البته ناگفته نماند که روسیه اولین محموله از جنگنده های سوخو ـ ۳۰ را حدود سه ماه پیش به میانمار تحویل داده است که شامل دو فروند می شود.
در کنار افزایش تولید روسیه در سال گذشته نیز به طور مرتب در حال توسعه کارخانه های تولیدی و صنایع هوایی خود بوده است. طبق آخرین خبرها یونایتد ایرکرفت کورپوریشن چهارمین سری از جنگندههای ارسالی سوخو-۳۵ را به نیروی هوایی تحویل داده است. «یوری اسلیوسا» مدیر اجرایی شرکت هواپیمایی متحد [UAC] در این راستا گفته است که در کنار تحویل سوخو ـ ۳۵ روسیه آماده می شود تا دسته بعدی جنگنده های نسل پنجم سوخو ـ ۵۷ را نیز تا پایان سال تأمین کند.
ویدیوی زیر پرواز جنگنده های سوخو-۳۵ را نشان می دهد که به تازگی تولید شده اند.
اهمیت رفع تحریم های تسلیحاتی ایران در سازمان ملل / خرید جنگنده سوخو۳۵، هواپیمای آموزشی یاک ـ ۱۳۰ و بالگرد میل۲۸ قطعی شد
سال ۲۰۱۹، وزارت دفاع ایالات متحده پیشبینی کرده بود که ایران پس از پایان دوره زمانی تحریمهای تسلیحاتی شورای امنیت سازمان ملل متحد در اکتبر ۲۰۲۰، از روسیه برای خرید جتهای آموزشی یاک، سیستم دفاع هوایی اس ۴۰۰، تانکهای T۹۰ و جنگندههای سوخو ۳۵ درخواست خواهد کرد. ۲۶ مهرماه امسال ۱۴۰۲ بود که تحریمهای تسلیحاتی سازمان ملل علیه ایران به طور کامل ملغی شد. این امکان مهم برجام به طور جدی می تواند زمینه ساز تعاملات دفاعی دو و چندجانبه و مشارکت فعال در ترتیبات امنیتی، تسلیحاتی منطقهای و بینالمللی باشد و موانع حقوقی و بین المللی را از پیش پای ایران بردارد. در این بین و با گذشت زمان مشخص شد که ایران به طور جدی پیگیر خرید جنگندههای پیشرفتهتر از روسیه است و با خبری که جانشین وزیر دفاع اعلام کرد خرید جنگنده سوخو۳۵، هواپیمای آموزشی یاک ـ ۱۳۰ و بالگرد میل۲۸ قطعی شده است.
۳۱۱۳۱۱