از راه می رسند. یک به یک برگه هایی از آرشیو تاریخ در لیبی رو می شوند و ناگفته هایی از نقش بریتانیا در دستگیری ها و شکنجه های زمان سرهنگ را عیان می کنند. ابتدا صحبت های عبدالکریم بلحاج، از فرماندهان نظامی لیبی در طرابلس نگاه ها را به سمت جک استرا وزیر امور خارجه وقت بریتانیا گرداند. وی مدعی شده که بریتانیا در دستگیری و شکنجۀ او در دوران معمر قذافی، رهبر سابق لیبی سهیم بوده و بر همین اساس وی علیه دولت و سازمان اطلاعات و امنیت خارجی این کشور اقامۀ دعوا کرده است. وی خواسته که نقش جک استرا، وزیر خارجۀ سابق بریتانیا در دستگیری و استرداد او به لیبی مشخص شود.عبدالکریم بلحاج می گوید که مارک آلن، مدیر سابق بخش ضدتروریستی سازمان اطلاعات و امنیت خارجی بریتانیا، ام ای سیکس (MI6)، در دستگیری او در مالزی و استردادش به دولت لیبی نقش داشته است.این افسر لیبیایی که در آن زمان مظنون به همکاری با گروه‌های تروریستی بوده، افزوده که پس از بازگرداندنش به لیبی در دوران قذافی، در زندان شکنجه شده است.او همچنین اظهار کرده که اسناد بازگرداندنش به لیبی در سال 2004، در درگیری‌های سال گذشتۀ این کشور میان حکومت قذافی و مخالفان مسلح به دست آمده است.براساس گزارش ها، ظاهراً سازمان اطلاعات و امنیت خارجی بریتانیا حضور عبدالکریم بلحاج را در مالزی به سازمان های اطلاعاتی خبر داده و باعث دستگیری و استرداد او به لیبی شده است.

پس از داستان بلحاج هم اسناد دیگری رو شده که نشان می دهد سازمان های اطلاعات بریتانیا از جمله ام آی فایو و سیکس ، دست در دست دولتمردان طرابلس در سال 2006 ، پناهندگان مهاجر از لیبی را برای همکاری ب رژیم قذافی تحت فشار قرار داده بودند. داستان بلحاج به خودی خود مصبیتی بزرگ بود. او پس از بازگردانده شدن به لیبی در سال 2004،شش سال را در یکی از مخوف ترین زندان های لیبی گذراند. نکته عجیب اینجاست که نامه ای در آرشیو دیپلماتیک لیبی کشف شده که تاریخ آن به 18 مارس 2004 بازمی گردد. در این نامه یکی از مقام های ارشد ام آی سیکس برگردانده شدن بلحاج به لیبی را به سازمان اطلاعات این کشور تبریک می گوید! بلحاج با استناد به همین نامه از جک استرا وزیر امور خارجه وقت بریتانیا می خواهد که از او عذرخواهی کند و البته علیه نخست وزیر وقت بریتانیا تونی بلر هم اقامه دعوی کرده است.

در ماجرای بلحاج احتمالا تونی بلر و جک استرا می توانند عامل استرداد او به لیبی را نهاد دیگری مثلا سازمان سیا بدانند. با اینهمه افشاگری های جدید از سوی دولت لیبی دست انگلیسی ها را رو می کند. بر اساس این اسناد در سال 2006 همزمان با تکیه دادن مارگارت بکت بر مسند جک استراو ، ام ای فایو و سیکس رابطه بسیار نزدیکی با نهادهای امنیت خارجی قذافی برقرار می کنند. در آن زمان مهاجران لیبی که در انگلیس مستقر بودند تحت فشارهای سرویس های اطلاعاتی انگلیس در موقعیت دشوار استرداد به لیبی و یا همکاری با سازمان های اطلاعاتی قذافی قرار می گرفتند.

در سندی که تاریخ آن به آگوست 2006 بازمی گردد به خوبی نحوه کار کردن این سرویس های اطلاعاتی انگلیس با همتاهایش در لیبی به تصویر کشیده شده است. اگر فرد مورد نظر موافقت خود را با همکاری ها اعلام نکند پلیس بریتاینا او را بازداشت خواهد کرد و او را به اتهام همکاری با سرویس های مخفی لیبی روبه رو می کند. تابعیت انگلیسی یا حق اقامت او در این کشور گرفته می شود و او به عنوان یک مجرم استرداد خواهد شد.
البته مدافعان سیاست بریتانیا می توانند ادعا کنند که این اسناد ساخته و پرداخته دست لیبی است و شاید قدرتمندان امروز در لیبی این همکاری ها را بد تعبیر می کنند. همچنان می توان اینگونه استباط کرد که در آن بازه زمانی قذافی شاخه زیتون خود را با دست شستن از برنامه هسته ای به سمت غرب دراز کرده بود. غربی ها نیز در آن زمان برای تقدیر از این حرکت سرهنگ دست به کار شده بودند. با این وجود قطعا مورد بلحاج تنها موردی نیست که اعتبار انگلیسی ها را زیر سوال می برد. این بازی تا بدانجا جدی خواهد شد که دیگر انگلیسی ها به سختی بتوانند نهادهای دیگر مانند سیا را مقصر جلوه دهند. یک نماینده پارلمان بریتانیا این همکاری انگلیس با لیبی را بازی با سرنوشت آدم ها و ملعبه قرار دادن آنها می خواند. این داستان نوعی بی قانونی محض است. باید از مقام های در راس حاکمیت در بریتانیا در سال های فوق پرسید که چرا در آن بازه زمانی برای این قبیل معامله با لیبی تایید کابینه را دریافت نکردند. اگر خلافی در این مسیر انجام گرفته باشد برخی از اعضای سابق کابینه که البته جک استرا  ظاهرا تنها عضو مطلع آنها در این خصوص بوده باید تحت تعقیب قرار بگیرند.
ایندیپندنت 23 آوریل / ترجمه : سارا معصومی / 5151