فرهنگ > موسیقی
- سید ابوالحسن مختاباد
اول: آنگونه که یکی از روزنامهها خبر داده است، از این پس برگزاری کنسرت بیش از دو شب مجاز نیست. خبر را یکی از روزنامهنگاران حوزه موسیقی در ابتدای یادداشت خود آورده و در تکمیل آن نقل قولی از مدیر کل دفتر امور موسیقی وزارت ارشاد را هم بر آن افزودهاست. 1
البته تاکنون جز همین اعلام نیمهرسمی نکته خاصی منتشر نشده است، اما برخی رخدادهای یکی دو هفته اخیر میتواند تأییدی بر این خبر باشد و آن را از حاشیه و شایعه به متن و واقعیت تبدیل کند.
از قرار، در نشست اخیر شورای راهبردی موسیقی با مدیر محترم دفتر امور موسیقی در ساختمان معاونت هنری وزارت ارشاد نیز بحثی در این زمینه در میگیرد و جز یکی از بزرگان موسیقی که معترض ماجرا میشود، بقیه حتی اگر اعتراضی هم کرده باشند، به مانند بسیاری از اموری که پیش از این در این شورای مشورتی درباره موسیقی انجام شده، میشود و البته خواهد شد، از پیگیری دقیق و ریشهایتر ماجرا چشم فرو بستند.
نگاهی به زمان برگزاری کنسرتهایی که این روزها و روزهای آتی بر صحنه تالارهای کشور رخ مینمایند که تمامی آنها تقریباً یا دو روزه یا کمتر از آنند، میتواند تأییدی بر این نکته باشد که مدیر جدید قرار است گربه را دم حجله قربانی کند و عیدی قابل اعتنا به اهالی موسیقی اهدا فرمایند.
دوم: در این که این تصمیم غیرقانونی است و ناقض حقوق اولیه شهروندان، سخنی نمیگوییم، چون که بداهت ماجرا به قدری آشکار است که هر فرد اندکآشنا به حقوق اساسی میتواند دریابد که این سخن و تصمیم و یا آییننامه، از بیخ و بن خلاف قانون اساسی و اصول مصرحه در آن است.
بسیاری از اصول قانون اساسی چون حق انتخاب شغل، حق فعالیت شغلی آزاد و کسب درآمد، مؤید این سخن نگارنده است. اما آنچه که اسباب تعجب است، نوع رویکرد مدیر تازه و البته معاونت محترم هنری است که به گمان نگارنده چنین تصمیمات برکت خیزی ازآن ناحیه صادر میشود.
معاونت هنری وزارت ارشاد و دفتر امور موسیقی در دو سال اخیر سعی کردهاند نشان دهند اوضاع موسیقی بسیار نیکو است و اهالی این هنر به قول وزیر محترم ارشاد «نجیب» بیشترین رشد را داشتهاند. اما نگاهی دقیقتر به کنه ماجرا آدمی را به یاد آن بیت مثنوی میاندازد که:
ظاهرش گوید که ما اینیم و بس / باطنش گوید نکو بین پیش و پس
ظاهرش منکر که باطن هیچ نیست / باطنش گوید که بنماییم بیست
به همین دلیل است که بودجه موسیقی در این چند ساله (بودجهای که هزینه شده است و نه بودجه مصوب) بسیار پایینتر از دورههای گذشته بوده است. جشنواره موسیقی جوان یک سال برگزار شد و دیگر به تعطیلی و توقف افتاد، جشنواره موسیقی نواحی که به گفته و اذعان خود آقایان، هویت موسیقایی ما در آن نهفته است، بالکل به نسیان و فراموشی سپرده شد، جشنواره موسیقی فجر آب رفت و امسال شاهد کوتاهترین جشنواره موسیقی تاریخ این جشنوارهها بودیم، نمایشگاه موسیقی و آثار شنیداری که برابر اعلام خود دستاندرکاران نمایشگاه قرار بود سال جاری و در سالگرد میلاد امام مهدی(عج) برگزار شود، به تعویق افتاد و دلیل این تعویق هم هیچگاه بیان نشد، حقالزحمه معلمان هنرستان موسیقی بعد از شش ماه هنوز پرداخت نشده است، کنسرت گروه دبو، دوساعت مانده به برگزاری، لغو شد، موانع فراوانی بر سر راه کنسرتهای خانه موسیقی و برخی دیگر از اهالی موسیقی ایجاد شد و میشود که خبرهای آن را مدام در روزنامهها وسایتها میخوانیم. بر اینها بیفزایید کسادی و ورشکستگی شرکتهای تولیدکننده موسیقی که به اذعان یکی از دستاندرکاران اینگونه امور از 120 شرکت موجود و ثبت شده، تنها 15شرکت فعالند و بنا به نوشته استاد محمدرضا لطفی در بروشور تازهترین کار مؤسسه آوای شیدا، این تعداد 5 شرکت هم نیستند.
در چنین وضعیت اسفبار و خطرخیزی، اعلام این که برگزاری کنسرتهای موسیقی تنها دو شب خواهد بود، یعنی پاشیدن گرد مرگ بر هرگونه فعالیت موسیقایی. درباره تبعات این تصمیم بر اقتصاد موسیقی میتوان یادداشتی جداگانه نوشت و ابعاد آن را به خوبی شکافت.
امید که فعالان موسیقی و نهادهایی چون خانه موسیقی و اهل فرهنگ و هنر نسبت به این ماجرا و اینگونه تصمیمات هنربرانداز، که هم ضد فرهنگ است و هم ضد آزادی (چرا که حق انتخاب را از مخاطبان هم میگیرد و نه تنها فعالان موسیقی) کوشند و وزارت ارشاد هم تجدید نظری در این زمینه صورت دهد و مدیر تازه وارد دفتر امور موسیقی کاری نکند که خاطرهای تلخ از خویش نزد اهالی موسیقی بر جای گذارد.
- 1- آقای حمیدرضا عاطفی، روزنامهنگار با سابقه حوزه موسیقی، در یادداشتی با عنوان «مدیر جدید، خبر» جدید در روزنامه جام جم هفته گذشته آوردهاست: «با غریب به نظر رسیدن این شنفتهها که بیشتر به طنز و مطایبه شبیه است تا واقعیت، برآن شدیم تا ماجرا را از زبان دکتر خبری مدیرکل جدید دفتر موسیقی که خود از پژوهشگران وسابقون هنر نمایشی است بپرسیم؛ ایشان در مکالمه بسیار کوتاه تلفنی این نکته را تأیید فرموده و البته چنین تکمیل کردند که ما بر اساس رویه سابق چنین میکنیم.»