محمدرضا نوروزپور
لیست سی نفره هیأت وزیران لبنان دوشنبه شب و پس از 70 روز بحث و بررسی به دست میشل سلیمان، رئیسجمهور لبنان رسیدتا این او باشد که اگر آن را امضا کند، مورد حمله مخالفان قرار گیرد و اگر رد کند باز این او باشد که تشکیل کابینه این کشور را به تعویق انداخته است.
این فرضیه از آنجا نشأت میگیرد که لیست سی نفره ارائه شده از سوی حریری برای کابینه لبنان، اگرچه فرمول پانزده وزیر برای جریان 14 مارس، ده وزیر از جریان 8 مارس و پنج وزیر متعلق به رئیسجمهور را رعایت کرده، نظر گروههای مخالف را تأمین نکرده و اعتراضات زیادی را برانگیخته است.
بهرغم اینکه نام وزیران پیشنهادی حریری به رئیسجمهور رسانهای نشده و حریری گفته است فهرست پیشنهادی براساس اصل تشکیل کابینه وحدت ملی و مشارکت فراگیر گروههای سیاسی تهیه شده است، معارضان به شدت به نحوه انتخاب افراد اعتراض کردهاند و خواستار تأیید نشدن این لیست از سوی رئیسجمهور شدهاند.
رهبران هشت مارس به شدت از اینکه حریری با آنها درباره بستن و نهایی کردن لیست اعضای کابینه مشورت نکرده از او ناراضی هستند. محافل نزدیک به نبیه بری، رئیس مجلس لبنان و رئیس جنبش امل، گفتهاند که اقدام حریری تعجبآور بوده زیرا او پیش از تقدیم فهرست پیشنهادی خود حتی درباره سهم وزیران امل در کابینه با بری رایزنی نکرده است.
در همین حال اعتراض مخالفان 14 مارس به لیست حریری باعث شده تا برخی از تحلیلگران وضعیت لبنان را مجدد به سمت بحرانی شدن ارزیابی کنند. در این بین تحلیل شبکه تلویزیونی المنار مبین این نگرانی است که دولت معرفی شده از سوی سعد الحریری است اوضاع را در این کشور به پیش از انتخابات پارلمانی بازگردانده است.
درواقع با شیوهای که حریری دولت را به رئیسجمهور معرفی کرد یعنی پیش از تعیین وزرا مشورتی با گروههای مخالف بعمل نیاورد، دو احتمال در این کشور تقویت میشود. یا رویارویی سیاسی بین موافقان ومخالفان در لبنان ادامه خواهد داشت یا آنکه مرحله مذاکرات جدید در سایه رئیسجمهوری آغاز خواهد شد.
از این منظر شبکه المنار معتقد است که حریری توپ را در زمین سلیمان انداخته و گویی میخواهد رئیسجمهور را رو در روی مخالفان قرار دهد. حریری که در هفتاد روز گذشته برای معرفی کابینه وقت داشته است ناگهان به شکلی شتاب زده لیستی سی نفره را تنظیم کرده و بدون هماهنگی با جریان معارض و جلب نظر آنها به رئیسجمهور داده است.
سلیمان که از اعتراض جریان معارض به تصمیم حریری آگاه است، تأکیدکرده که با مخالفان وموافقان تماس برقرار خواهد کرد تا آنها را از دیدگاه حریری در خصوص ترکیب دولت مطلع کند.
عمده مخالفان، بدون آنکه اشارهای به اسامی و وزارتخانههایی که حریری مشخص کرده داشته باشند مشترکاً به دنبال اعمال فشار برای تغییر این لیست هستند و معتقدند که افشای نام وزرای پیشنهادی لازم نیست، زیرا اصل تشکیل چنین دولتی از نظر آنها محل سؤال است.
حزبالله در میان مخالفین
سیدحسن نصرالله دبیر کل حزبالله لبنان دوشنبه شب و پس از اقدام حریری در ارائه لیست وزرا به رئیسجمهور، آن را تصمیمی نامطلوب توصیف کرد. او با انتقاد از این روش حریری تأکید کرد شیوهای که سعد حریری در پیش گرفته، فقط حل بحران را پیچیده میکند. وی خاطرنشان کرد مخالفان با انسجام و همبستگی کامل با تصمیم نامطلوب سعدالحریری درباره تشکیل دولت لبنان برخورد خواهند کرد.
دبیرکل حزبالله یاداور شد همه فراکسیونها و نمایندگان پارلمان لبنان حق دارند در ترکیب کابینه وزیر پستی داشته باشند ولی به نظر میرسد شیوهای را که سعد حریری بکار گرفته موجب تشدید اختلافها شود و این امر حل بحران را پیچیدهتر میکند.
میشل عون، رئیس جریان آزاد ملی لبنان و از متحدان حزبالله نیز روز دوشنبه مخالفت خود را با ترکیب کابینه پیشنهادی سعد حریری اعلام کرد. این شخصیت شناخته شده سیاسی لبنان، با اعلام اینکه حریری فقط قصد داشته وظیفهای را از سر خود باز کند، اظهار داشت به نظر میرسد سعد حریری نمیخواهد دولت جدید لبنان تشکیل شود بلکه ترکیب وزیران را بر اساس ذوق و سلیقه خود برای سرگرمی و بازی میخواهد. عون همچنین پیشبینی کرد که به اعتقاد او میشل سلیمان منشور (دستور) تشکیل دولت لبنان را هرگز امضا نخواهد کرد. عون همچنین هشدار داد که مخالفان با یکدیگر متحد هستند و خروج از اصول اساسی مربوط به تشکیل دولت امکان ندارد.
روابط رئیس جریان ملی آزاد و طیف حریری پیشتر به دلیل اصرار میشل عون برای دستیابی به دو پست کلیدی در دولت جدید لبنان و همچنین وزیر شدن جبران باسیل، داماد خود، با تنش روبهرو شده بود. حریری با رد این درخواستها، گفته بود گروهها مطالباتشان را مطرح میکنند، اما وی و رئیسجمهوری، تصمیمگیرندگان نهایی درباره ترکیب دولت هستند.
نزدیکان سعد حریری اعلام کردند که وی با اعطای پست وزارت به «شکستخوردگان» در انتخابات پارلمانی و نیز اعطای پست وزارت به جبران باسیل که در دستیابی به کرسی پارلمانی در جریان انتخابات شکست خورد، مخالف است. این مسئله به شدت مورد انتقاد سیدحسن نصرالله و سایر رهبران هشت مارس قرار گرفته است.
نبیه بری رئیس پارلمان لبنان نیز با انتقاد از روش انتخاب وزرای کابینه توسط حریری اعلام کرد که نخستوزیر در خصوص نام وزرای سهمیه جنبش امل در کابینه، هیچگونه مشورتی با وی نکرده است. وی افزود: کابینه جدید به شیوهای که معرفی شد، موجب خارج شدن لبنان از بحران نخواهد شد و جریان ۸مارس با همبستگی کامل با چنین کابینهای برخورد خواهد کرد.
شبکه الجزیره نیز با بررسی اقدام سعد حریری در ارائه لیست اعضای کابینه دولت به رئیسجمهور به نقل از یک نویسنده و تحلیلگر خاورمیانه پیشبینی کرد که سلیمان از امضای این لیست سر باز میزند چرا که این موضوع تنش زا است و گروهای معارض لینانی آن را نخواهند پذیرفت.
حسام عیتانی پس از ارائه این پیشبینی گفت به نظر من رئیسجمهور از امضای حکم دولت خودداری خواهد کرد و بحران بار دیگر به وضعیت سابق خود بازخواهد گشت تا آنکه کابینهای مورد توافق دو طرف تشکیل شود. با معرفی این کابینه و موضع منفی مخالفان در برابر آن وارد مرحله تازهای از بحران سیاسی لبنان شدهایم.
عیتانی در ادامه در خصوص اینکه اگر رئیسجمهور این ترکیب را رد کند سناریوهای بعدی چه خواهد بود گفت. چند سناریو را میتوان در نظر گرفت از جمله این که رئیسجمهور رایزنیهای خود را با نمایندگان برای معرفی نخستوزیر جدید آغاز خواهد کرد و سناریوی دیگر این است که دولت به هر حال و به رغم این که استعفای آن قابل پیشبینی است تشکیل شود تا به این طریق بحران اجرایی پشتسر گذاشته شود و پس از آن به دنبال راه حل سیاسی بگردند.
نظر شما