یاسر حائری: چندی از سقوط نظام بعث در عراق نگذشته بود که پسران صدام به دست نیروهای امریکایی در موصل کشته شدند، پس از چندی نیز خود صدام دستگیر وسپس اعدام شد.
اما دختران صدام وفرزندانشان به اردن پناه بردند، وتحت حمایت عبدالله اردنی قرار گرفتند. اینگونه بود که کشور اردن به یکی از پایگاه های مخالفان دولت کنونی عراق بدل شد. اما پناه گرفتگان در اردن اکثرا کسانی هستند که با دولت پس از سقوط صدام در عراق همکاری کرده وحتی به نمایندگی پارلمان رسیده بودند، اما به دلایلی همچون اتهام به همکاری یا تروریست ها یا اقدامات تروریستی از عراق گریختند.
حارث الضاری وپسرش مثنی، از رهبران هیأت علماء المسلمین عراق، عدنان الدلیمی نماینده سابق پارلمان ورهبر سابق جبهه التوافق عراق که پسرانش به کشتن شیعیان متهم شده اند، واخیرا صالح المطلک نماینده جنجالی حامی مجاهدین خلق پارلمان، همه در اردن پناه گرفته اند.
البته در میان پناه جویان عراقی در اردن، بسیاری از مردم عادی وتجار نیز که اوضاع عراق را ناامن یافته بودند به چشم می خورند. در میان این عراقی ها، شیعیانی نیز هستند که اخیرا خواستار تأسیس حسینیه وانجام مراسم مذهبی نیز شده اند که با مخالفت مقامات اردنی مواجه شده اند.
درهرصورت افرادی که نام بردیم را نمی توان رهبران اصلی حزب بعث به شمار آورد. در این بین برخی از سران نظام صدام مانند سعید الصحاف که علیرغم معروفیتش در آستانه سقوط بغداد از اهمیت چندانی در حزب بعث برخوردار نیست به کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس پناه بردند. امارات عربی متحده وقطر از جمله پایگاه های این افراد هستند.
مصر نیز به نوبه خود در سالهای اخیر پذیرای عراقی های بسیاری بوده است. در میان عراقی هایی که به مصر رفته اند نیز شیعیان زیادی به چشم می خورند. از رهبران سابق عراق نیز بیشتر آنها که به پان عربیستها نزدیک اند به مصر رفتند.در این میان رهبران میدانی وعمده حزب بعث عراق به سوریه رفته ودر آنجا پناه گرفتند.
سالهاست که در سوریه حزب بعث حکم می راند. درواقع سوریه محل تولد حزب بعث است. حزبی که در سالهای دور دچار شکافهایی شد، ویکی از رهبران اصلی اش یعنی میشل عفلق به عراق آمد وبا صدام یعنی رهبر بعدی شاخه عراق حزب بعث همراه شد.
اینگونه بود که دو شاخه حزب بعث عراق وسوریه از هم جدا شده وبه رقیب یکدیگر تبدیل شدند. اما سالهای پس از جنگ خلیج فارس که عراق در محاصره اقتصادی به سر می برد سالهای نزدیکی دو شاخه حزب یعنی شاخه عراق وسوریه بود.
همین روابط پس از جنگ خلیج فارس بود که بسیاری از رهبران اصلی حزب بعث عراق را برآن داشت تا پس از سقوط بغداد به سوریه بروند، ودر آنجا پناه بگیرند. این گروه در سوریه جلسات متعددی به طور مخفیانه وغیر رسمی برگزار کردند، که در یکی از این جلسات محمد یونس استاندار سابق موصل در زمان صدام به رهبری حزب بعث شاخه عراق انتخاب شد، گفته می شود عزت الدوری با این انتخاب شدیدا مخالفت کرد چراکه او خود را پس از صدام شایسته رهبری حزب می دانست. درواقع او بالاترین مقام حزب بعث پس از کشته شدن صدام بود که مکان اختفایش تا کنون معلوم نیست، البته بسیاری نیز برآنند که الدوری بر اثر بیماری مرده است.
از آن روز بود که حزب بعث عراق به دوشاخه محمد یونس وعزت الدوری تقسیم شد. دراین بین دولت عراق نیز ساکت ننشست ونسبت به حضور این افراد در سوریه به این کشور اعتراض کرد. اوج این اعتراضات به انفجارهای پی در پی در چند وزارت خانه عراق بر می گردد.
پس از این انفجارها بود که مالکی (که خود پیش از سقوط صدام، رهبری دفتر حزب الدعوه در زینبیه واقع در حومه دمشق را بر عهده داشت) مستقیما اعضای حزب بعث مقیم سوریه را مسؤول انفجارها دانست، وهمین امر باعث تیره شدن روابط سوریه وعراق شد، امری کا باعث شده امروز سوریه به عنوان یکی از مخالفان اصلی روی کار آمدن دوباره مالکی تلقی شود.
اما چند روز پیش، شاخه بعث به رهبری محمد یونس، رسما کنفرانسی را به مناسبت "اعیاد آوریل" یعنی تولد صدام وسالروز تاسیس حزب بعث در دمشق ترتیب داد. برای نخستین بار است که حزب بعث عراق پس از سقوط صدام به طور رسمی وعلنی یک کنفرانس تشکیل می دهد، این درحالی است که پیش از این مقامات دمشق وجود این افراد را در خاک خود انکار می کردند.
به هرصورت بسیاری از کارشناسان برآنند که علیرغم ضعف حزب بعث عراق وضربات زیادی که این حزب دریافت کرده، نباید از کنار این ظهور رسمی وعلنی حزب به راحتی گذشت.
نظر شما